Mail de redactieMail de redactie

Snel naar

Rondom het klaslokaal

Dit voorwoord schrijf ik in de trein, een grijze...

USAgenda 2017-2018

Een overzicht van de leerlingactiviteiten dit...

Nieuw redactielid

De huidige leerling-redactieleden doen dit jaar...

Ideeën welkom bij de medezeggenschapsraad

In de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad...

Genomineerde roman van docente Nynke Smits

Dit jaar verscheen bij Primavera Pers de historische...

Plusklassen 2016-2017

Afgelopen jaar konden leerlingen in de onderbouw...

Romereis twee-punt-nul

De Romereis is al jaren onderdeel van het Stedelijk...

Jodelende dodo’s op Socrates

Klas 1A en 1C vielen dit jaar in de prijzen tijdens...

Interview raad van toezicht

De beide rectoren van Athena en Socrates vormen...

Toetsen

Een wervelwind van brugklassers waait door de...

-- Oproepen en mededelingen --

Het onderwijs van de toekomst?!

Gepubliceerd op 17-06-2015

In de vorige editie schreef Hans Buijze, rector van Socrates, dat hij na dit schooljaar met pensioen gaat. Tijd voor een exit-interview. Alexa Kuit sprak met hem over de toekomst van het onderwijs.

 

“De focus van en de wijze waarop het onderwijs van nu is opgezet en vormgegeven, waarbij ieder kind hetzelfde einddoel nastreeft, is eigenlijk te inflexibel en niet meer van deze tijd,” steekt Hans van wal. “Op een school als het SGL werkt het nog. Dat heeft met name te maken met het team van zeer betrokken en gemotiveerde leerkrachten en de populatie kinderen op deze school. Kinderen die ijverig en gedreven zijn. De scheurtjes die ook op het SGL af en toe te zien zijn, zijn klein en ontstaan daar waar kinderen meer in zich hebben dan dit systeem van ze vraagt.”

 

Scheurtjes? Rector Hans Buijze

“Het onderwijs van nu is met name gericht op het op één lijn krijgen van alle kinderen en op het focussen op waar je (nog) niet goed (genoeg) in bent en daar extra op inzetten. Beter passend bij deze tijdgeest en de uitdagingen waar kinderen zich voor gesteld zien, nu en in de toekomst steeds meer, zou zijn om verder te kunnen en mogen bouwen juíst op wat je goed doet. Dus focussen op waar je talenten zitten en daarin excelleren, binnen een systeem wat de persoonlijke ontwikkeling van ieder kind ondersteunt en stimuleert.”

 

Vraagt dit om een Umwertung aller Werten?

“Het lijkt erop dat de tijd inderdaad rijp is om van ‘erover denken en praten’ over te gaan op ‘ermee aan de slag, implementeren en uitvoeren’. In heel onderwijsland en ook in Den Haag waait een wind die duidelijk maakt dat velen het anders willen. Een wind die ook vele ouders en met name vele kinderen zeer welkom zal zijn. De kinderen van deze tijd die zich moeten redden in het systeem van weleer.

Bovendien, bij de universiteiten zijn deze veranderingen al op grote schaal gaande. Studenten zullen daar op heel andere criteria aangenomen worden dan waar zij in hun examens op getoetst worden. Immers, vanwege de gigantische uitval op de universiteit – in sommige studies zelfs meer dan 50% -  wil men bij de selectie van studenten zicht hebben op competenties van leerlingen als doorzettingsvermogen, vermogen om jezelf te motiveren, samenwerkingsvaardigheden. Vaardigheden die minstens zo belangrijk zijn als het bezitten van een bepaald kennisniveau voor relevante vakken. Tussen de scholen en universiteiten dreigt daardoor een kloof te ontstaan die onwenselijk is. Het is aan het middelbaar onderwijs om aansluiting te vinden bij de nieuwe eisen van de universiteiten.”

 

Heb je voorbeelden uit de praktijk waarin gewerkt wordt aan het ontwikkelen van de competenties die je net noemde?

“Met de redenering van hiervoor in het hoofd heeft de Stichting Het Zelfstandig Gymnasium een Honours Programma ontwikkeld. (zie de kaders) Het Honours Programma is gericht op het ontwikkelen van acht vaardigheden: Onderzoeken, Kennis Vergaren, Denken, Creëren, Communiceren, Samenwerken, Reflecteren, Projectkeuze. En het programma is zo opgebouwd, dat de focus van de leerweg ligt op het formuleren en ontplooien van activiteiten en het ontwikkelen van producten waarmee de deelnemer die vaardigheden kan aanleren. Het is een strikt individuele leerweg, dus iedere deelnemer ontwikkelt zich langs de lijn die bij hem of haar past en in het tempo dat hij of zij prettig vindt. Natuurlijk binnen een vastgesteld kader. Want een kader is niet erg, zolang er binnen dat kader maar individuele ruimte en vrijheden zijn.”

 

Werkt het SGL  met het Honours Programma?

“Nog niet. Bij het Stedelijk Gymnasium in Utrecht heeft een eerste lichting van zeven leerlingen inmiddels examen gedaan voor het Honours Programma. In de tweede tranche volgen meer gymnasia en wellicht gaat dan ook het SGL aansluiten.”

 

Welke leerlingen komen in aanmerking voor een dergelijk programma?

“Deze leerweg is bedoeld voor vierdeklassers die gedurende twee jaar 150-200 uur per jaar extra besteden aan dit programma, naast het gewone curriculum van hun school. Voor nu geldt dat slechts 10% van de leerlingen voor het Honours Programma in aanmerking zal komen. Dit heeft te maken met de intensieve begeleiding die nodig is en het vergt ook veel extra’s van leerlingen.”

 

Wat moeten leerlingen extra presteren om in aanmerking te komen?

“De leerling die in aanmerking komt voor het Honours Programma is een leerling die met gemak door het gymnasium wandelt en daarbij de grenzen van zijn of haar mogelijkheden nog lang niet in zicht heeft of een leerling die heel slim is maar niet te motiveren voor het normale programma. Vooralsnog richt het zich dus op de – in potentie – excellente leerling die de mogelijkheid geboden krijgt voor zichzelf en de wereld te excelleren.”

 

Boeiende ontwikkeling, die jij niet meer in de praktijk gaat meemaken. Jammer?

“Niet meer dagelijks in de praktijk van het SGL. Maar ik blijf voorlopig wel betrokken bij de vormgeving van het Honours Programma en bovendien gaat het boek dat ik van plan ben te gaan schrijven over boeiend onderwijs.”

 

Wat wil de Stichting Het Zelfstandig Gymnasium?

De SHZG wil een stevige landelijke basis leggen onder de zelfstandige gymnasia, een waardevolle onderwijsvorm voor de leerling die veel wil kunnen en veel wil weten. Zij organiseert daartoe projecten en activiteiten die een impuls vormen voor het onderwijs en de organisatie op de zelfstandige gymnasia, bevordert onderlinge kwaliteit-standaarden met behulp van onder meer collegiale visitatie en intercollegiale intervisie en vergroot de bekendheid met, alsmede het positieve imago van de zelfstandige gymnasia bij overheden, belangenorganisaties en het grote publiek.

De SHZG zorgt ervoor dat het zelfstandig gymnasium een stem / inbreng heeft in de relevante gremia die advies uitbrengen over het ontwikkelde of te ontwikkelen onderwijsbeleid.

 

Honours Programma

Het gymnasiumcurriculum biedt een (grotendeels door de wetgever) ingevuld opleidingsmodel. Vakprogramma’s, rooster en toetsing zijn voor alle leerlingen uniform ingericht. Voor het aanvullende Honoursprogramma Gymnasia (HPG) kiezen de gymnasia voor een totaal andere benadering: een open curriculum met maximale keuzevrijheid en zelfsturing voor de leerling.

De zelfstandige gymnasia willen graag dat leerlingen zich persoonlijk ontplooien tot de grenzen van hun mogelijkheden om voldaan en leergierig aan de volgende fase van hun opleiding te beginnen.

 

De gymnasia hebben de ambitie hun zo getalenteerde leerlingen meer te bieden dan uitstekende resultaten binnen het reguliere programma. Gymnasia hebben al decennialang ervaring op dit gebied, met plusprogramma’s, excellentie-ontwikkeling en speciale programma’s voor hoogbegaafden. 

Het Honoursprogramma Gymnasia (HPG) wil die expertise bundelen en verder uitbreiden. De gymnasia bieden daarmee een programma dat leerlingen uitdaagt te excelleren, zich persoonlijk te ontplooien en plezier te hebben in leren. Het programma is modern, gaat uit van de motivatie van de leerlingen, werkt met een coachende didactiek en richt zich op de ontwikkeling van competenties van de 21e eeuw. 

(…)

 

Kort aanduidend:

- We willen de leerling stimuleren om zich te ontwikkelen in zowel cognitieve vaardigheden als andere vaardigheden. Dat zijn vaardigheden als samenwerken, een plan maken, evalueren, projectmatig werken, onderzoek doen;

- Het HPG heeft als einddoel dat leerlingen op acht competenties vastgestelde niveaus behalen. Leerlingen zitten aan het roer: ze bepalen zelf op welke manier ze voldoen aan de criteria die het programma stelt;

- In wat de leerlingen doen en hoe ze dat doen, worden ze ondersteund en gecoacht door begeleiders met expertise op dit gebied;

- Honoursleerlingen staan in contact met elkaar, zowel met leerlingen van de eigen school als van de andere gymnasia;

- Wat de leerlingen doen en presteren, wordt uiteindelijk beoordeeld door externe beoordelaar.


Reacties

22-06-2015

Liesbeth van Gent

Mooie ontwikkeling die denk ik aansluit bij wat leerlingen nodig hebben. Jammer dat deze onderwijsvernieuwing zich richt op de 10% beste leerlingen. Ook de 90% overige leerlingen hebben baat bij een ander soort schoolsysteem dat hen meer uitdaagt. Welke gedachten leven daarover? Er zijn natuurlijk al prachtige voorbeelden zoals het Hyperion Lyceum in Amsterdam. Dat richt zich niet op de 10% beste leerlingen maar op alle leerlingen.