Mail de redactieMail de redactie

Snel naar

Rondom het klaslokaal

Dit voorwoord schrijf ik in de trein, een grijze...

USAgenda 2017-2018

Een overzicht van de leerlingactiviteiten dit...

Nieuw redactielid

De huidige leerling-redactieleden doen dit jaar...

Ideeën welkom bij de medezeggenschapsraad

In de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad...

Genomineerde roman van docente Nynke Smits

Dit jaar verscheen bij Primavera Pers de historische...

Plusklassen 2016-2017

Afgelopen jaar konden leerlingen in de onderbouw...

Romereis twee-punt-nul

De Romereis is al jaren onderdeel van het Stedelijk...

Jodelende dodo’s op Socrates

Klas 1A en 1C vielen dit jaar in de prijzen tijdens...

Interview raad van toezicht

De beide rectoren van Athena en Socrates vormen...

Toetsen

Een wervelwind van brugklassers waait door de...

-- Oproepen en mededelingen --

Parentificatie

Gepubliceerd op 22-03-2016

 

Je ouders op je schouders

 

“Mama, zal ik een kopje koffie voor je zetten?” vraagt mijn achtjarige zoon sinds kort bijna elke ochtend. Hij heeft net geleerd hoe het koffiezetapparaat werkt en wil graag laten zien dat hij koffie kan zetten. Tegelijkertijd is het zijn manier om een beetje voor me te zorgen.

 

Jarenlang zorgt een ouder voor zijn of haar kind, geeft het wat het nodig heeft. Een kind geeft ook graag wat terug: een kus, een knuffel, een tekening, ontbijt op bed op vader- of moederdag. Voor een gezonde sociale emotionele ontwikkeling van een kind is het belangrijk dat gezien wordt op welke manier het kind probeert te zorgen. “Fijn dat je de tafel hebt afgeruimd. Wat goed dat je de kattenbak hebt schoongemaakt. Dank je voor het kopje koffie.” Als een kind dit soort feedback krijgt van zijn ouders, weet het zich gezien en groeit de eigenwaarde en het zelfvertrouwen van het kind: ik beteken iets voor iemand anders, dus ik ben waardevol.

 

Kind in de rol van ouder
Er zijn echter kinderen die geven en geven en blijven geven, uit loyaliteit naar de ouders. Dit geven kan uitmonden in ‘ongepast geven’ of ‘ongepaste zorg’. Dat kan gebeuren als er niet een ouder is die zegt: “Tot hier en niet verder, want je bent nog maar 13. Ga lekker met je vrienden hangen.” Het kind neemt in die gevallen feitelijk de rol van de ouder op zich. Een fenomeen dat in de psychologie wordt aangeduid met de term ‘destructieve parentificatie’.

 

Elke avond koken
Neem het fictieve voorbeeld van Jennifer, die op school slechte cijfers haalt en waarvan de docenten denken dat ze het echt wel kan, maar het niet laat zien. Jennifers moeder is net gescheiden en depressief. Jennifer heeft nog twee jongere broertjes en als ze thuiskomt van school gaat ze eerst bij haar moeder kijken of ze al uit bed is. Dan brengt ze haar een kopje thee en vertelt over school. Elke avond kookt ze en stopt ze haar broertjes in bed. Op school kan ze niet goed laten zien wat ze werkelijk kan omdat ze niet genoeg tijd heeft om zich goed voor te bereiden op school. Ze krijgt thuis de kans niet om kind te zijn, waardoor het haar op school niet goed lukt om leerling te zijn.

 

Grenzen stellen
Soms is zo’n situatie maar tijdelijk en hoeft parentificatie niet per se destructief te zijn. Wanneer een ouder tijdelijk uit de roulatie is door ziekte, kan een kind best een tijdlang wat meer zorgtaken op zich nemen: de boodschappen doen, broertjes of zusjes naar school brengen, koken. Wat hierbij echter van groot belang is, is dat het kind erkend wordt in de zorg die het geeft.

 

Als je als ouder ziet dat je kind geeft, vertel dan hoe trots je op hem of haar bent. Maar stel ook grenzen aan het geven, zodat je kind de rol van ouder niet volledig op zijn of haar schouder neemt.


Counselors op SGL
Leerlingen met persoonlijke problemen kunnen terecht bij een van de vier counselors op SGL. Denk daarbij aan problemen met verdriet of rouw, thuisproblematiek of sociaalemotionele problemen. Ook ouders van leerlingen met dergelijke problemen kunnen zich wenden tot een counselor, evenals docenten.
De counselors zijn speciaal opgeleide docenten van SGL. Zij bieden een luisterend oor, treden op als klankbord, kunnen kortdurende ondersteuning en/of begeleiding geven. Ook kunnen zij doorverwijzen naar andere vormen van hulpverlening.

 

SGL heeft vier counselors; dat zijn op Socrates:
- Marjolein Asselbergs: m.j.e.asselbergs@gymnasiumleiden.nl 
- Nanja Joustra: n.joustra@gymnasiumleiden.nl

 

En op Athena: 
- Henriette van den Tooren: h.vandentooren@gymnasiumleiden.nl 
- Martijn Wijchers-Blokland: m.wijchers@gymnasiumleiden.nl

 

Tekst: Nanja Joustra

 

Meer weten over parentificatie?
Nederlands Jeugd Instituut: Jeugdige in de rol van ouder
 

Ivo Mijland: Parentificatie in theorie
 

Psychologie Magazine: Loyaliteitsconflict